లోన్ తీసిన వ్యక్తి మరణిస్తే EMI ఎవరు చెల్లించాలి? — మీకు తప్పకుండా తెలుసుకోనే విషయాలు..

లోన్ తీసుకున్న వ్యక్తి చనిపోతే చాలా సందేహాలు ఉత్పన్నమవుతాయి — కుటుంబంపై భారం పడుతుందా? బ్యాంకు ఎవరి మీద వసూలు చేస్తుంది? ఎవరు బాధ్యత వహించాలి?

• కో-అప్లికెంట్ (Co-applicant): ఎక్కువగా మొదటగా బ్యాంకు కో-అప్లికెంట్‌ను సంప్రదిస్తుంది. కో-అప్లికెంట్ ఉంటే అతనే/ఆమె రుణ బాధ్యతను తీసుకుంటాడు.

• గ్యారెంటర్ (Guarantor): కో-అప్లికెంట్ లేకపోతే లేదా చెల్లించలేకపోతే, బ్యాంకు గ్యారెంటర్‌ను అడుగుతుంది — అతడు చట్టపరంగా బాధ్యుడు.

• చట్టపరమైన వారసులు (Legal heirs): కో-అప్లికెంట్/గ్యారెంటర్ కూడా లేకుంటే బ్యాంకు మృతుడి వారసులను సంప్రదించి వసూలు చేస్తుంది.

• బ్యాంకు నేరుగా ఎవరో నిర్ధేశించలేరు: వ్యక్తిగతంగా వారసులపై రుణం ఉండదు — కానీ వారసులు ఆస్తి వారసంగా స్వీకరిస్తే ఆ ఆస్తిని ఒప్పు చేసుకున్నట్టే (ఇన్‌హెరిటెన్స్) రుణ బాధ్యత అనుబంధంగా తగిలే ప్రమాదం ఉంటుంది.

బ్యాంకు ఎప్పుడు ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకుంటుంది?

• కో-అప్లికెంట్/గ్యారెంటర్/వారసులు రుణం తిరిగి చెల్లించకపోతే బ్యాంకు సమాచార నోటీసు, రిమైండర్లు పంపి చివరికి న్యాయ పద్ధతుల్లో ఆస్తిని స్వాధీనం (recovery, auction) చేసుకుంటుంది.

• హోమ్ లోన్: హౌస్‌పై లీన్ మీద హిపోథెకేషన్ ఉంటే బ్యాంకు ఆ ఫ్లాట్ లేదా ఇల్లు వేలంలో అమ్మి వసూలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.

• వాహన రుణం: వాహనాన్ని జప్తు చేసి వేలం ద్వారా విక్రయిస్తారు.

• పర్సనల్ లోన్: సాధారణంగా సెక్యూరిటీ లేకపోవడంతో బ్యాంకు చెయ్యి ఏమి పట్టుకోలేకపోవచ్చు — కానీ మృతుడి ఆస్తులు ఉంటే అవన్నీ విచారణకు వస్తాయి.

లోన్ ఇన్సూరెన్స్ ఉంటే ఎలా ఉంటుంది?

• లోన్ తీసినప్పుడు తీసుకున్న లోన్ ప్రొటెక్షన్/లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ ఉంటే మృతికి ఇన్సూరర్ బ్యాంకుకు బకాయి మొత్తం చెల్లిస్తుంది — కుటుంబంపై EMI భారము ఉండదు.

• కనీసం ఏదైనా పోలీసీ ఉన్నది లేదా లేదని వెంటనే బ్యాంకు/ఇన్సూరర్ ను సంప్రదించాలి.

కుటుంబం ఏమి చేయాలి — తక్షణమైన చెక్‌లిస్ట్

1. ముందుగా లోన్ డాక్యుమెంట్స్, కో-అప్లికేషన్, ఇన్సూరెన్స్ సమాచారాన్ని వెతకండి.

2. బ్యాంకుకు మరణం గురించి రిపోర్ట్ చేసి అవసరమైన డాక్యూమెంట్లు (మరణ సర్టిఫికెట్, వారసత్వ పరచుర్లు) అందించండి.

3. ఇన్సూరెన్స్ క్లెయిమ్ మెటీరియల్ వైపు వేగంగా చర్య తీసుకోండి.

4. అవసరమైతే వారసత్వ చట్ట నిపుణుడిని కలవండి — ఆస్తి-బకాయి సంబంధించి సలహా కోసం.

5. కో-అప్లికెంట్ లేదా గ్యారెంటర్‌ అయితే బ్యాంకుతో EMI రీవ్ల్యూ (settlement, restructuring) గురించి చర్చించుకోండి.